Các loại cây trị bệnh trúng phòng

     
Tác giả: Phan DuyChuyên ngành: Y học tập cổ truyềnNhà xuất bản:Bộ Y tếNăm xuất bản:2014Trạng thái:Chờ xét duyệtQuyền truy nã cập: cộng đồng

(Ban hành kèm theo ra quyết định số 4664/QĐ-BYT, ngày 07 tháng 11 năm năm trước của bộ trưởng Bộ Y tế)

1. BẠC HÀ

Tên khác: Bạc hà nam, ăn hiếp nặm, chạ phiéc hom (Tày)

Tên khoa học: Mentha arvensis L.

Bạn đang xem: Các loại cây trị bệnh trúng phòng

Họ: Bạc hà (Lamiaceae)

Bộ phận dùng: Bộ phận xung quanh đất

Công năng, nhà trị: Sơ phong, thanh nhiệt, thấu chẩn, sơ can, giải uất, giải độc. Chữa cảm mạo phong nhiệt, cảm cúm, ngạt mũi, nhức đầu, đau mắt đỏ, xúc tiến sởi mọc, ngực sườn đầy tức.

Liều lượng, phương pháp dùng: Ngày dùng 12 - 20g, hãm vào nước sôi 200 ml, cách 3h uống một lần.

*

 

2. BÁCH BỘ

Tên khác: Củ ba mươi, dây đẹt ác, hơ linh (Ba Na)

Tên khoa học: Stemona tuberosa Lour.

Họ: Bách cỗ (Stemonaceae)

Bộ phận dùng: Rễ

Công năng, nhà trị: Nhuận phế, chỉ ho, giáp trùng. Chữa những chứng ho new hoặc ho lâu ngày, viêm truất phế quản mạn tính, trị giun kim, ngứa, ghẻ lở.

Liều lượng, phương pháp dùng: Ngày dùng 8 - 12g, sắc đẹp uống, thụt hậu môn khám chữa giun kim, dùng

30 - 40g sắc lấy nước rửa chữa bệnh ngứa, lở.

*

 

3. BẠCH ĐỒNG NỮ

Tên khác: Mò trắng, tìm mâm xôi, Bấn trắng

Tên khoa học: Clerodendrum chinense (Osbeck.) Mabb var. simplex (Mold.) S. L. Chen

Họ: Cỏ roi con ngữa (Verbenaceae)

Bộ phận dùng: Rễ, lá, hoa

Công năng, nhà trị: Thanh nhiệt, giải độc, khu vực phong trừ thấp, tiêu viêm. Rễ cây trị gân xương nhức nhức, mỏi lưng, mỏi gối, tởm nguyệt không đều, viêm túi mật, đá quý da, rubi mắt. Dùng xung quanh ngâm rửa trĩ, lòi dom. Lá cây chữa tăng tiết áp, khí hỏng bạch đới, Lá dùng ko kể trị lốt thương, tắm rửa ghẻ, chốc đầu. Hoa dùng trị ngứa.

Liều lượng, giải pháp dùng: Rễ ngày dùng 12 - 16g, dung nhan uống. Sử dụng 1 kilogam cành lá, rửa sạch, đun sôi với nước 30 phút, lọc lấy nước, nhỏ giọt thường xuyên lên dấu thương hoặc ngâm dấu thương ngày 2 lần, mỗi lần 1 giờ.

 

4. BẠCH HOA XÀ THIỆT THẢO

Tên khác: Cỏ lưỡi rắn hoa trắng

Tên khoa học: Hedyotis diffusa Willd.

Họ: Cà phê (Rubiaceae)

Bộ phận dùng: Toàn cây

Công năng, công ty trị: Thanh nhiệt giải độc, lợi niệu thông lâm, tiêu ung tán kết. Chữa trị phế nhiệt, hen suyễn, viêm họng, viêm Amydal, viêm đường tiết niệu, viêm đại tràng (trường ung). Dùng ngoại trừ chữa vết thương, rắn cắn, côn trùng đốt.

Liều lượng, biện pháp dùng: Ngày sử dụng 15 - 60g (khô) sắc đẹp uống. Cần sử dụng ngoài, xay nhuyễn đắp tại chỗ.

 

*

5. BÁN HẠ NAM

Tên khác: Cây chóc, chóc chuột, phái mạnh tinh, bán hạ bố thùy

Tên khoa học: Typhonium trilobatum (L.) Schott.

Họ: Ráy (Araceae).

Bộ phận dùng: Thân rễ. Khi sử dụng phải qua chế biến cẩn thận.

Công năng, nhà trị: Hóa đàm táo apple thấp, giáng nghịch chỉ nôn, giáng khí chỉ ho. Chữa nôn, bi hùng nôn, đầy trướng bụng, ho có đờm, ho thọ ngày. Dùng quanh đó chữa ong đốt, rắn rết cắn.

Liều lượng, bí quyết dùng: Ngày cần sử dụng 3 - 10g, sắc uống. Thường xuyên phối hợp với các vị dung dịch khác.

Kiêng kỵ: Phụ cô gái có thai dùng thận trọng.

*

 

6. BỐ CHÍNH SÂM

Tên khác: Nhân sâm Phú yên, Thổ hào sâm

Tên khoa học: Abelmoschus moschatus Medik. Ssp. tuberosus (Span) Borss.

Họ: Bông (Malvaceae).

Bộ phận dùng: Rễ. Rửa sạch, ngâm trong nước gạo một đêm, đồ chín. Phơi khô, hoặc sấy khô.

Công năng, chủ trị: Bổ khí, ích huyết, sinh tân dịch, chỉ khát (giảm ho), trừ đờm. Chữa khung hình suy nhược, kém ăn, hèn ngủ, thần tởm suy nhược, hoa mắt nệm mặt, nhức dạ dầy, tiêu chảy, ho viêm họng, viêm phế truất quản, tín đồ háo khát, apple bón.

Liều lượng, giải pháp dùng: Ngày cần sử dụng 10 - 12g, sắc đẹp uống.

Kiêng kỵ: Nếu thể tạng hàn buộc phải chích với gừng. Ko dùng thông thường với Lê lô.

*

 

7. BỒ CÔNG ANH

Tên khác: Diếp dại, diếp trời, rau ý trung nhân cóc, rau mét, cây mũi mác

Tên khoa học: Lactuca indica L.

Họ: Cúc (Asteraceae)

Bộ phận dùng: Phần cùng bề mặt đất

Công năng, chủ trị: Thanh sức nóng giải độc, tiêu viêm tán kết. Trị mụn nhọt quý phái lở, tắc tia sữa, viêm con đường vú, lan truyền trùng con đường tiết niệu.

Liều lượng, cách dùng: Ngày cần sử dụng 8 - 30 g (khô), đôi mươi - 40g (cây tươi), ép lấy nước uống hoặc sắc đẹp uống. Đắp xung quanh trị mụn nhọt, sưng vú, tắc tia sữa.

*

 

8. CÀ sợi LEO

Tên khác: Cà vạnh, Cà cườm, Cà quánh, Cà quýnh.

Tên khoa học: Solanum procumbens Lour.

Họ: Cà (Solanaceae).

Bộ phận dùng: Rễ (Thích gia căn), dây (Thích gia đằng).

Công năng, công ty trị: Tán phong trừ thấp, tiêu độc, giảm đau. Trị đau nhức gân xương, ho, ho gà, xơ gan, rắn cắn.

Liều lượng, giải pháp dùng: Ngày 16 - 20g, sắc uống.

*

 

9. CAM THẢO ĐẤT

Tên khác: Cam thảo nam, thổ cam thảo, dã cam thảo, r’gờm, t’rôm lạy (K’Ho)

Tên khoa học: Scoparia dulcis L.

Họ: Hoa mõm chó (Scrophulariaceae)

Bộ phận dùng: Cả cây

Công năng, công ty trị: Bổ tỳ, sinh tân, nhuận phế, thanh nhiệt, giải độc, lợi niệu. Chữa trị sốt, ho, viêm họng, ban chẩn, phế nhiệt khiến ho, rong kinh, đái túa đường.

Liều lượng, cách dùng: Ngày sử dụng 16 - 20g (dạng khô); đôi mươi - 40g (cây tươi), dung nhan hoặc hãm uống.

*

 

10. CỎ MẦN TRẦU

Tên khác: Cỏ chỉ tía, thanh trung khu thảo, cao dag (Ba Na), hất t’rớ lạy (K’Ho)

Tên khoa học: Eleusine indica (L.) Geartn.

Họ: Lúa (Poaceae)

Bộ phận dùng: Cả cây

Công năng, nhà trị: Lương huyết, thanh nhiệt, hạ sốt, giải độc, làm mát gan, tạo sự mồ hôi, lợi tiểu. Chữa trị cảm nắng, nóng nóng, cao máu áp, viêm gan hoàng đảm, dị ứng mẩn ngứa, đái khó, thủy dịch đỏ.

Liều lượng, cách dùng: Ngày cần sử dụng 12 - 16g (khô), 80 - 120g (cây tươi), hâm nóng trong 15-20 phút, để nguội chắt lấy nước uống.

*

 

11. CỎ NHỌ NỒI

Tên khác: Cỏ mực, Hạn liên thảo, lệ trường, phong trường, mạy mỏ rung lắc nà (Tày), nhả cha chát (Thái)

Tên khoa học: Eclipta prostrata (L.) L.

Họ: Cúc (Asteraceae)

Bộ phận dùng: Phần cùng bề mặt đất

Công năng, chủ trị: Lương huyết, chỉ huyết, vấp ngã can thận, chữa các chứng huyết nhiệt, ho ra máu, mửa ra máu, đi đại tiện ra máu, vệ sinh ra máu, bị chảy máu cam, bị ra máu dưới da, băng huyết, rong huyết, râu tóc nhanh chóng bạc, răng lợi sưng đau.

Liều lượng, phương pháp dùng: Ngày dùng 12 - 20g (khô), nhan sắc uống; 30 - 50g (tươi), giã cố lấy nước uống, bã đắp vết thương. Rất có thể dùng phối hợp với các cây thuốc khác chữa hội chứng xuất huyết.

Lưu ý khi sử dụng: Không dùng cho tất cả những người có tỳ vị lỗi hàn, ỉa chảy, phân sống.

*

 

12. CỎ SỮA LÁ NHỎ

Tên khác: Vú sữa đất, thiên căn thảo, cẩm địa

Tên khoa học: Euphorbia thymifolia L.

Họ: Thầu dầu (Euphorbiaceae)

Bộ phận dùng: Cả cây

Công năng, công ty trị: Cầm máu, bớt đau, tiêu độc, chỉ lỵ, thông sữa, lợi tiểu. Trị lỵ trực khuẩn cùng lỵ amip duy nhất là mang lại trẻ em, trị mụn nhọt, đàn bà băng huyết, đàn bà sau đẻ ít sữa hoặc tắc tia sữa.

Liều lượng, cách dùng: Người lớn: ngày cần sử dụng 40 - 100g; con trẻ em: ngày cần sử dụng 10 - 20g, sắc đẹp uống, dùng 5 -7 ngày.

*

 

13. CỎ TRANH

Tên khác: Cỏ tranh răng, bạch mao căn, dia (K’Dong), độc nhất địa (Gia Rai)

Tên khoa học: Imperata cylindrica (L.) Beauv.

Họ: Lúa (Poaceae)

Bộ phận dùng: Thân rễ

Công năng, chủ trị: Lương huyết, chỉ huyết, thanh nhiệt, lợi tiểu, giảm đau. Trị phiền khát, vệ sinh khó, tiểu ít, tiểu buốt, tè ra máu, ho ra máu, chảy máu cam bởi huyết nhiệt, phù thũng bởi vì viêm mong thận cấp, hoàng đản.

Liều lượng, biện pháp dùng: Ngày sử dụng 9 - 30g (khô), 30 - 60g (tươi) thái nhỏ, sắc đẹp với 600 ml nước đến khi còn 200 ml chia 2 - 3 lần uống vào ngày.

*

 

14. CỎ XƯỚC

Tên khác: Hoài ngưu tất.

Tên khoa học: Achyranthes aspera L.

Họ: Rau dền (Amaranthaceae)

Bộ phận dùng: Rễ đang phơi thô hoặc sấy khô.

Công năng, chủ trị: Hoạt huyết, khứ ứ, ngã can thận khỏe mạnh gân xương, lợi thủy thông lâm. Chữa đau nhức xương khớp, nhức lưng, mỏi gối, thuộc hạ co quắp, tê bại, ghê nguyệt không đều, tiểu tiện không thông, tè buốt, đái rắt.

Liều lượng, phương pháp dùng: Ngày cần sử dụng 6 - 15g; 12 - 40g, dung nhan uống.

Kiêng kỵ: Phụ bạn nữ có thai, ỉa lỏng, di tinh.

*

 

15. CỐI XAY

Tên khác: Giàng xay, quýnh ma, ma bản thảo, kim hoa thảo

Tên khoa học: Abutilon indicum (L.) Sweet

Họ: Bông (Malvaceae)

Bộ phận dùng: Bộ phận cùng bề mặt đất

Công năng, nhà trị: Giải biểu nhiệt, hoạt huyết, tiêu thũng. Chữa cảm sốt bởi phong nhiệt, nhức đầu, tai ù, tai điếc, sốt xoàn da, túng thiếu tiểu tiện, phù thũng, lở ngứa, dị ứng.

Liều lượng, cách dùng: Ngày sử dụng 8 - 12g (dạng khô), trăng tròn - 40g (cây tươi), sắc uống.

 

*

16. CỐT KHÍ

Tên khác: Cốt khí củ

Tên khoa học: Reynoutria japonica Houtt.

Họ: Rau răm (Polygonaceae).

Bộ phận dùng: Rễ phơi giỏi sấy khô.

Công năng, công ty trị: Khu phong trừ thấp, hoạt huyết, thông kinh, chỉ khái (giảm ho), hóa đờm, chỉ thống. Trị đau nhức gân xương, xẻ sưng đau ứ huyết, bế kinh, hoàng đản, ho những đờm, mụn nhọt lở loét.

Liều lượng, giải pháp dùng: Ngày cần sử dụng 9 - 15g, sắc uống, dùng xung quanh sắc rước nước để bôi, rửa, hoặc chế thành cao, bôi.

 

*

17. CÚC HOA

Tên khác: Kim cúc, hoàng cúc, dã cúc, cam cúc

Tên khoa học: Chrysanthemum indicum L.

Họ: Cúc (Asteraceae)

Bộ phận dùng: Cụm hoa

Công năng, công ty trị: Phát tán phong nhiệt, giải độc, minh mục. Chữa những chứng chóng mặt hoa mắt, nệm mặt, nhức mắt đỏ, chảy nhiều nước mắt, mờ mắt, huyết áp cao, mụn nhọt, đinh độc.

Liều lượng, phương pháp dùng: Ngày dùng 8 - 16g (dạng khô), dung nhan uống.

*

 

18. CÚC TẦN

Tên khác: Cây lức, tự bi, phật phả (Tày)

Tên khoa học: Pluchea indica (L.) Less.

Họ: Cúc (Asteraceae).

Bộ phận dùng: Rễ, lá, cành.

Công năng, chủ trị: Phát tán phong nhiệt, tiêu độc, lợi tiểu, tiêu đàm. Chữa cảm mạo phong nhiệt, sốt không ra mồ hôi, phong thấp, kia bại, đau nhức xương khớp.

Liều lượng, cách dùng: Ngày cần sử dụng 8 - 16g, nhan sắc uống.

*

 

19. DÀNH DÀNH

Tên khác: Chi tử

Tên khoa học: Gardenia jasminoides J. Ellis

Họ: Cà phê (Rubiaceae).

Bộ phận dùng: Quả vẫn phơi khô.

Công năng, công ty trị: Thanh nhiệt trừ phiền, lợi tiểu, lương huyết, chỉ huyết. Trị sốt cao, người hồi hộp khó ngủ, kim cương da, đi tiểu khó, tiểu tiện ra máu, ra máu cam. ói ra máu, dùng ngoại trừ trị sưng đau do sang chấn.

Liều lượng, cách dùng: Ngày cần sử dụng 6 - 12g, sắc đẹp uống.

*

 

20. DÂU TẰM

Tên khác: Dâu ta, tang

Tên khoa học: Morus alba L.

Họ: Dâu tằm (Moraceae)

Bộ phận dùng: Rễ, thân, lá, quả.

Công năng, công ty trị: Vỏ rễ dâu có tính năng thanh phế sức nóng bình suyễn, tiêu thũng, giảm ho, trừ đờm, hạ suyễn. Trị phế nhiệt, ho suyễn, hen, ho ra máu, con nít ho gà, phù thũng, đầy bụng to, vệ sinh không thông; Lá dâu có chức năng tán phong phanh nhiệt, thanh can, sáng sủa mắt. Chữa cảm mạo phong nhiệt, phế truất nhiệt, ho, viêm họng, nhức đầu, đôi mắt đỏ, chảy nước mắt, đậu lào, phạt ban, cao tiết áp, mất ngủ; Cành dâu có tác dụng trừ phong thấp, lợi những khớp, thông khiếp hoạt lạc, tiêu viêm. Chữa trị phong thấp nhức nhức những đầu xương, cước khí, sưng lở, tuỳ thuộc co quắp.

Liều lượng, cách dùng: Vỏ rễ: ngày cần sử dụng 6 - 12g (có thể cần sử dụng tới trăng tròn - 40g), sắc đẹp uống. Lá: ngày sử dụng 5 - 12g, dung nhan uống. Cành: ngày dùng: 9 - 15g (có thể sử dụng tới 40 - 60g), sắc uống.

*

 

21. ĐỊA HOÀNG

Tên khác: Sinh địa hoàng.

Tên khoa học: Rehmannia glutinosa (Gaertn.) Libosch.ex Steud.

Họ: Hoa mõm chó (Scrophulariaceae)

Bộ phận dùng: Rễ củ phơi tuyệt sấy khô.

Công năng, công ty trị: Bổ âm, thanh sức nóng lương huyết, sinh tân dịch. Chữa âm hư, nóng về chiều, khát nước, thiếu thốn máu, hiện tượng suy nhược cơ thể, tân dịch khô, phiền táo apple mất ngủ.

Liều lượng, biện pháp dùng: Ngày cần sử dụng 8 - 16g, sắc đẹp uống.

*

 

22. ĐỊA LIỀN

Tên khác: Sơn nại, tam nại, thiền liền, sa khương

Tên khoa học: Kaempferia galanga L.

Họ: Gừng (Zingiberaceae)

Bộ phận dùng: Thân rễ (Rhizoma Kaempferiae) thái lát, phơi sấy khô, lá.

Công năng, công ty trị: Ôn trung, tán hàn, trừ thấp, tiêu thực. Trị ngực bụng lạnh đau, tiêu chảy, ăn uống khó tiêu, nhức dạ dày, ói mửa, đau nhức xương khớp.

Liều lượng, giải pháp dùng: Ngày dùng 4 - 8g, dung nhan uống. Dùng quanh đó ngâm rượu nhằm xoa bóp.

*

 

23. DIỆP HẠ CHÂU

Tên khác: Diệp hạ châu đắng, Cây chó đẻ răng cưa

Tên khoa học: Phyllanthus urinaria L.

Họ: Thầu dầu (Euphorbiaceae).

Bộ phận dùng: Phần xung quanh đất sấy hoặc phơi khô.

Công năng, chủ trị: Tiêu độc, cạnh bên trùng, lợi mật, thanh can, tiêu viêm tán ứ, lợi thủy. Trị viêm gan hoàng đảm, viêm họng, tắc sữa, khiếp bế, viêm domain authority thần kinh, viêm thận, sỏi huyết niệu, mụn nhọt, lở ngứa xung quanh da.

Liều lượng, biện pháp dùng: Ngày sử dụng 8 - 20g, sắc uống.

*

 

24. ĐINH LĂNG

Tên khác: Cây gỏi cá, nam dương sâm

Tên khoa học: Polyscias fruticosa (L.) Harms

Họ: Nhân sâm (Araliaceae)

Bộ phận dùng: Rễ, thân, cành, lá.

Công năng, chủ trị: Bổ khí, tiêu thực, lợi sữa, tiêu viêm, giải độc. Rễ Đinh lăng chữa suy nhược cơ thể, ốm yếu, mệt nhọc mỏi, ngủ ít, hấp thụ kém, thanh nữ sau đẻ không nhiều sữa. Lá trị cảm sốt, nhọt nhọt, giã đắp sưng tấy, sưng vú. Thân, cành trị thấp khớp, nhức lưng.

Liều lượng, phương pháp dùng:

Rễ: Ngày dùng 3 - 6g, hãm, hoặc hâm nóng trong 15 phút, phân chia 2 - 3 lần uống;

Lá tươi: ngày dùng 30 - 50g, giã đắp;

Thân, cành: ngày cần sử dụng 30 - 50g, dung nhan uống.

*
Cây đinh lăng

 

25. ĐƠN LÁ ĐỎ

Tên khác: Đơn đỏ, Đơn tía, Đơn khía cạnh trời.

Tên khoa học: Excoecaria cochichinensis Lour.

Họ: Thầu dầu (Euphorbiaceae). Cây được trồng làm cho thuốc, làm cho cảnh ở những địa phương nước ta.

Bộ phận dùng: Rễ, vỏ thân, lá.

Công năng, nhà trị: Thanh sức nóng giải độc, hoạt huyết, bớt đau, lợi tiểu. Chữa trị cảm sốt, đau cùng xương khớp, ghê nguyệt ko đều, áp xe vú, dị ứng, mụn nhọt, lở ngứa, đi tả lâu ngày.

Liều lượng, cách dùng: Ngày sử dụng 6 - 12g, dung nhan uống.

*

 

26. DỪA CẠN

Tên khác: Hải Đằng, Dương giác, ngôi trường xuân hoa

Tên khoa học: Catharanthus roseus (L.) G. Don

Họ: Trúc đào (Apocynaceae).

Bộ phận dùng: Thân, lá, rễ

Công năng, chủ trị: Hoạt huyết, bình can, tiêu thũng, giải độc, an thần. Chữa tăng ngày tiết áp, gớm nguyệt không đều, lỵ, túng bấn tiểu.

Liều lượng, bí quyết dùng: Ngày cần sử dụng 8 - 12g, sắc đẹp uống.

Kiêng kỵ: Phụ nàng có thai ko được dùng.

*

 

27. GAI

Tên khác: Gai làm bánh, sợi tuyết, trư ma.

Tên khoa học: Boehmeria nivea (L.) Gaudich.

Họ: Gai (Urticaceae)

Bộ phận dùng: Rễ, lá

Công năng, chủ trị: Rễ có công dụng chỉ huyết, an thai, thanh nhiệt, giải độc. Chữa động thai, bị chảy máu dọa sẩy, đái đục, đái ra máu. Lá có chức năng lương huyết, chỉ huyết, cần sử dụng trị rã máu, có tác dụng lành vết thương.

Liều lượng, giải pháp dùng: Rễ: Ngày sử dụng 6 - 20g (tươi) giỏi 8 - 12g (khô), đung nóng với 400ml nước đến lúc còn lại 100 ml, uống 1 lần vào ngày. Lá: dùng bên cạnh lượng vừa đủ, giã đắp vào lốt thương.

*

 

28. GỪNG

Tên khác: Khương

Tên khoa học: Zingiber officinale Rosc.

Họ: Gừng (Zingiberaceae)

Bộ phận dùng: Thân rễ (củ)

Công năng, nhà trị: Gừng thô (Can khương) Ôn trung, trục hàn, hồi dương, thông mạch. Gừng tươi trị cảm mạo phong hàn, nhức đầu, ngạt mũi, ho tất cả đờm, mửa mửa, bụng đầy trướng, kích ham mê tiêu hóa, gần cạnh trùng, hành thủy, giải độc ngứa ngáy do cung cấp hạ, cua, cá. Bào khương chữa trị đau bụng, rét mướt bụng, đi ngoài. Gừng khô và tiêu khương (gừng nướng) trị đau bụng vì chưng lạnh, bụng đầy trướng ko tiêu, thổ tả, thuộc cấp giá lạnh, mạch nhỏ, đàm ẩm, ho suyễn với thấp khớp. Thán khương hay được dùng chỉ huyết.

Liều lượng, biện pháp dùng: Gừng tươi, Bào khương: Ngày sử dụng 4 - 8g, nhan sắc uống; Gừng khô và Tiêu khương: Ngày sử dụng 4 - 20g, dùng dạng thuốc nhan sắc hoặc trả tán; Thán khương: Ngày sử dụng 4 - 8g, dung nhan uống.

 

*

29. HẠ KHÔ THẢO

Tên khoa học: Prunella vulgaris L.

Họ: Bạc hà (Lamiaceae).

Bộ phận dùng: Cụm quả đã phơi giỏi sấy khô.

Công năng, chủ trị: Thanh nhiệt độ giáng hỏa, minh mục, tán kết, tiêu sưng. Chữa lao hạch, bướu cổ, áp xe cộ vú, đau mắt, viêm tử cung, viêm gan, cao máu áp, ngứa, hắc lào, vẩy nến.

Liều lượng, giải pháp dùng: Ngày 9 - 15 g, dạng thuốc sắc.

*

 

30. HOẮC HƯƠNG

Tên khác: Thổ Hoắc hương, Quảng Hoắc hương

Tên khoa học: Pogostemon cablin (Blanco) Benth.

Họ: Bạc hà (Lamiaceae).

Bộ phận dùng: Lá phơi giỏi sấy khô

Công năng, chủ trị: Giải thử, hóa thấp, chỉ nôn. Trị cảm mạo, nhức đầu, nhức mình mẩy, sổ mũi, sôi bụng tiêu chảy, siêu thị không tiêu vào mùa hè.

*

 

31. HÚNG CHANH

Tên khác: Dương tử tô, rau củ thơm lông.

Tên khoa học: Plectranthus amboinicus (Lour.) Spreng.

Họ: Bạc hà (Lamiaceae).

Bộ phận dùng: Lá tươi hoặc dùng phần xung quanh đất đựng lấy tinh dầu.

Công năng, công ty trị: Ổn phế, trừ đàm, tân ôn giải biểu, giải độc. Chữa trị cảm cúm, sốt nóng về chiều, chữa ho, viêm họng, khản tiếng, chữa thổ huyết, bị ra máu cam, táo bị cắn dở bón. Dùng bên cạnh giã đắp lên đông đảo vết bởi vì rết với bọ cạp cắn.

*

 

32. HƯƠNG NHU TÍA

Tên khác: É tía

Tên khoa học: Ocimum tenuiflorum L.

Họ: Bạc hà (Lamiaceae)

Bộ phận dùng: Bộ phận xung quanh đất

Công năng, nhà trị: Phát hãn, thanh thử, tán thấp, hành thủy, bớt đau. Trị sốt cao, say nắng, nhức đầu, nhức bụng, đi ngoài, mửa mửa, phù thũng.

Liều lượng, phương pháp dùng: Ngày dùng: 6 - 12g, nhan sắc hoặc hãm uống. Có thể dùng hương thơm nhu white để cụ thế.

*

 

33. HUYẾT DỤ

Tên khoa học: Cordyline fruticosa (L.) Goepp.

Họ: họ máu giác (Dracaenaceae)

Bộ phận dùng: Lá tươi hoặc khô.

Công năng, chủ trị: Thanh nhiệt, vắt máu, tung huyết, sút đau. Chữa trị rong huyết, băng huyết, đái ra máu, nóng xuất huyết. Lá chữa trị vết thương.

Liều lượng, giải pháp dùng: Ngày dùng: 8 - 16g, nhan sắc uống.

*

 

34. HY THIÊM

Tên khác: Cỏ đĩ, Cây cứt lợn, Hy tiên.

Tên khoa học: Siegesbeckia orientalis L.

Họ: Cúc (Asteraceae).

Xem thêm: Nhu Cầu Xã Hội Hiện Nay Là Gì, Khái Niệm Và Đặc Điểm Của Nhu Cầu

Bộ phận dùng: Phần trên mặt đất

Công năng, nhà trị: Trừ phong thấp, thanh nhiệt, giải độc. Trị đau lưng, mỏi gối, nhức xương khớp, thuộc cấp tê buốt, nhọt nhọt.

Liều lượng, biện pháp dùng: Ngày dùng: 9 - 12g, nhan sắc uống.

*

 

35. ÍCH MẪU

Tên khác: Cây chói đèn, sung uý

Tên khoa học: Leonurus japonicus Houtt

Họ: Bạc hà (Lamiaceae)

Bộ phận dùng: Bộ phận cùng bề mặt đất

Công năng, nhà trị: Hoạt huyết, điều kinh, khứ ứ, tiêu thũng. Chữa rối loạn kinh nguyệt, kinh bế, sôi bụng kinh, khí hư bạch đới, rong kinh, rong huyết, thanh nữ sau đẻ máu hôi ko ra hết.

Liều lượng, biện pháp dùng: Ngày dùng: thân lá 6 - 12g, hạt: 4 - 9g, nhan sắc uống.

*

 

36. KÉ ĐẦU NGỰA

Tên khác: Thương nhĩ

Tên khoa học: Xanthium strumarium L.

Họ: Cúc (Asteraceae)

Bộ phận dùng: Quả già

Công năng, công ty trị: Tiêu độc, gần cạnh trùng, tán phong thông khiếu, trừ thấp. Chữa trị phong hàn, nhức đầu, thủ túc co rút, đau khớp, mũi tan nước hôi, mày đay, lở ngứa, tràng nhạc, mụn nhọt, mẩn ngứa.

Liều lượng, giải pháp dùng: Ngày sử dụng 6 - 12g, dung nhan uống.

*

 

37. KHỔ SÂM cho LÁ

Tên khác: Khổ sâm Bắc bộ, quay đèn, teo chạy đón (Thái)

Tên khoa học: Croton tonkinensis Gagnep.

Họ: Thầu dầu (Euphorbiaceae).

Bộ phận dùng: Lá cùng cành thu hái lúc cây đang sẵn có hoa, phơi khô.

Công năng, chủ trị: Thanh nhiệt, giải độc, liền kề trùng. Chữa viêm loét dạ dày, tiêu hóa kém, mụn nhọt, lở loét bên cạnh da, viêm mũi.

Liều lượng, cách dùng: Ngày dùng 15 - 20g, nhan sắc uống. Dùng ngoại trừ lấy nước sắc để rửa, trị mụn nhọt, lở ngứa.

*

 

38. KIM NGÂN

Tên khác: Dây nhẫn đông, chừa giang khằn (Thái), boóc kim ngằn (Tày)

Tên khoa học: Lonicera japonica Thunb.

Họ: Kim ngân (Caprifoliaceae)

Bộ phận dùng: Thân, lá, hoa

Công năng, công ty trị: Thanh sức nóng giải độc, tán phong nhiệt. Chữa trị mụn nhọt, mề đay, lở ngứa, nhiệt độc ban sởi, dị ứng, lỵ, cảm mạo phong nhiệt, ho bởi phế nhiệt, viêm xoang dị ứng.

Liều lượng, giải pháp dùng: Kim ngân được dùng riêng giỏi phối phù hợp với nhiều vị thuốc khác. Ngày dùng 4 - 6g (hoa) tuyệt 15 - 30g (cành, lá), cần sử dụng dưới dạng thuốc sắc uống, thuốc hãm hoặc hoàn tán.

*

 

39. KIM TIỀN THẢO

Tên khác: Đồng tiền lông, đôi mắt trâu, vảy rồng

Tên khoa học: Desmodium styracifolium (Osbeck) Merr.

Họ: Đậu (Fabaceae)

Bộ phận dùng: Bộ phận xung quanh đất

Công năng, chủ trị: Thanh nhiệt, trừ thấp, lợi tiểu, thông lâm. Chữa trị sỏi đường tiết niệu, tiểu buốt, viêm gan kim cương da, phù thũng.

Liều lượng, giải pháp dùng: Ngày dùng 15 - 30g, sắc uống.

*

 

40. Tởm GIỚI

Tên khác: Khương giới, trả tô, nhả nát hom (Thái)

Tên khoa học: Elsholtzia ciliata (Thunb.) Hyland.

Họ: Bạc hà (Lamiaceae)

Bộ phận dùng: Bộ phận trên mặt đất (ngọn với hoa)

Công năng, công ty trị: Giải biểu, khu phong, chỉ ngứa. Chữa trị cảm mạo, sốt, nhức đầu, hoa mắt, viêm họng, ngứa, phong trúng tởm lạc.

Liều lượng, bí quyết dùng: Ngày cần sử dụng 6 - 12g (dạng khô), nhan sắc hoặc hãm uống. Lúc sao đen được sử dụng chữa băng huyết, rong kinh, thổ huyết, ra máu cam, đại tiện ra máu, ngày dùng: 6 - 12g, dung nhan hoặc hãm uống.

*

 

41. LÁ LỐT

Tên khác: Tất bát

Tên khoa học: Piper lolot C. DC.

Họ: Hồ tiêu (Piperaceae)

Bộ phận dùng: Dùng toàn cây

Công năng, nhà trị: Ôn trung, tán hàn, hạ khí, chỉ thống, trừ phong thấp, khiếu nại vị, tiêu thực, chỉ ẩu. Chữa chứng phong thấp, thấp khớp mạn, đau lưng, đau khớp, đau nhức xương, bộ hạ tê bại, xôn xao tiêu hóa, nôn mửa đầy hơi, trướng bụng, tiêu chảy, nhức đầu, đau và nhức răng, tung nước mũi hôi, ra mồ hôi chân tay.

Liều lượng, cách dùng: Ngày cần sử dụng 8 - 12g (khô) xuất xắc 15 - 30g (tươi), nhan sắc uống, phân chia 2 -3 lần.

*

 

42. MÃ ĐỀ

Tên khác: Xa tiền, bông mã đề

Tên khoa học: Plantago major L.

Họ: Mã đề (Plantaginaceae)

Bộ phận dùng: lá, hạt

Công năng, nhà trị: Thanh thấp nhiệt, lợi tiểu, thông lâm, chỉ huyết. Trị ho thọ ngày, viêm khí quản, viêm thận và bàng quang, đau dạ dầy, túng bấn tiểu tiện, tiểu tiện ra huyết hoặc ra sỏi huyết niệu, phù thũng, bị ra máu cam. Dùng ko kể lá mã đề có tính năng làm nhọt nhọt giường vỡ, mau lành.

Liều lượng, phương pháp dùng: Ngày dùng 10 - 20g (toàn cây) xuất xắc 6 - 12g (hạt), sắc đẹp uống. Dùng ngoại trừ lấy lá mã đề lượng vừa đủ, băm nhuyễn đắp vào nơi có mụn.

*

 

43. MẠCH MÔN

Tên khác: Mạch môn đông, mạch đông, tóc tiên, cỏ lan

Tên khoa học: Ophiopogon japonicus (L.f) Ker-Gawl.

Họ: Mạch môn (Haemodoraceae)

Bộ phận dùng: Rễ củ phơi xuất xắc sấy khô.

Công năng, nhà trị: Dưỡng vị, sinh tân, nhuận phế thanh tâm. Trị phế nhiệt bởi vì âm hư, kho khan, ho lao, tân dịch hỏng tổn, trung ương phiền mất ngủ, tiêu khát, táo bị cắn bón.

Liều lượng, cách dùng: Ngày dùng 6 - 12g, sắc uống.

*

 

44. MẦN TƯỚI

Tên khác: Lan thảo, hương thơm thảo.

Tên khoa học: Eupatorium fortunei Turcz.

Họ: Cúc (Asteraceae)

Bộ phận dùng: Phần cùng bề mặt đất phơi tuyệt sấy khô.

Công năng, công ty trị: Hoạt huyết, tán ứ, lợi thủy, tiêu thũng, ngay cạnh trùng. Chữa kinh nguyệt không đều, thiếu nữ sau sinh tiết ứ, phù thũng, nhọt nhọt, lở ngứa ngoài da.

Liều lượng, biện pháp dùng: Ngày cần sử dụng 6 - 12g, dung nhan uống. Dùng kế bên cả cây, băm nát đắp vào nhọt nhọt, lở ngứa.

*

 

45. MỎ QUẠ

Tên khác: Hoàng lồ, vàng lồ, Xuyên phá thạch.

Tên khoa học: Maclura cochinchinensis (Lour.) Corn.

Họ: Dâu tằm (Moraceae).

Bộ phận dùng: Lá, rễ

Công năng, chủ trị: Sát trùng, chỉ thống, chỉ ho. Trị vết yêu thương phần mềm, ho ra máu.

Liều lượng, bí quyết dùng: Lá tươi 100 - 200g, tùy thuộc vào vết thương, vứt gân lá, giã nhỏ dại đắp vết thương.

*

 

46. MƠ TAM THỂ

Tên khác: Mơ lông

Tên khoa học: Paederia lanuginosa Wall.

Họ: Cà phê (Rubiaceae).

Bộ phận dùng: 

Công năng, chủ trị: Thanh nhiệt, giải độc. Chữa lỵ trực khuẩn.

Liều lượng, giải pháp dùng: Lá tươi 30 - 50g, lau sạch, thái nhỏ dại trộn với trứng gà, bọc vào lá chuối lấy nướng hoặc áp chảo đến chín. Ngày nạp năng lượng 2 - 3 lần, trong 5 - 8 ngày.

*

 

47. NÁNG

Tên khác: Lá náng, Náng hoa trắng

Tên khoa học: Crinum asiaticum L.

Họ: Thuỷ tiên (Amaryllidaceae).

Bộ phận dùng: Lá, thân hành.

Công năng, chủ trị: Hoạt huyết, sút đau. Chữa trị sưng, tụ máu, bong gân, sai khớp bởi vì ngã, trị thấp khớp, nhức mỏi.

Liều lượng, bí quyết dùng: Lá náng hơ nóng đắp vào khu vực tụ máu, bong gân, sưng tấy.

*

 

48. NGẢI CỨU

Tên khác: Thuốc cứu, ngải diệp, nhả ngải (Tày), vượt sú (H’mông), co linh li (Thái)

Tên khoa học: Artemisia vulgaris L.

Họ: Cúc (Asteraceae).

Bộ phận dùng: Bộ phận trên mặt đất

Công năng, chủ trị: Chỉ huyết, trừ hàn thấp, điều kinh, an thai. Chữa trị phong thấp, kinh nguyệt không đều, băng kinh, rong huyết, khí hư, bạch đới.

Liều lượng, phương pháp dùng: Ngày dùng: 6 - 12g, sắc đẹp hoặc hãm uống. Bên cạnh ra, còn cần sử dụng làm ngải nhung để triển khai thuốc cứu.

 

*

 

49. NGHỆ

Tên khác: Nghệ vàng, Khương hoàng, teo hem, co khản mỉn (Thái)

Tên khoa học: Curcuma longa L.

Họ: Gừng (Zingiberaceae)

Bộ phận dùng: Thân rễ (củ)

Công năng, chủ trị: Khương hoàng (củ cái) có chức năng hành khí, phá huyết, thông kinh, chỉ thống, sinh cơ. Chữa kinh nguyệt ko đều, bế kinh, ứ đọng máu, vùng ngực bụng chướng đau tức, đau mạng sườn, sau thời điểm đẻ máu xấu không ra, kết hòn đau bụng, viêm loét dạ dày, vết thương lâu tức thời miệng; Uất kim (củ nhánh) có tính năng hành khí giải uất, hành huyết phá ứ, chỉ huyết, lợi mật. Chữa thổ huyết, ra ngày tiết cam, tè ra máu, ngày tiết ứ, hai bên sườn đau, viêm gan, hoàng đảm, xơ gan.

Liều lượng, biện pháp dùng: Khương hoàng ngày sử dụng 6 - 12g (dạng thuốc dung nhan hoặc bột), phân tách 2 - 3 lần; Uất kim ngày cần sử dụng 2 - 10g (dạng thuốc bột), chia 2 - 3 lần. Nghệ tươi giã bé dại vắt đem nước bôi vào mụn nhọt, viêm tấy lở loét bên cạnh da, thoa lên các mụn mới khỏi giúp nệm lên domain authority non làm mờ sẹo.

*

 

50. NGŨ GIA BÌ CHÂN CHIM

Tên khác: Cây chân chim, Cây đáng, Cây lằng, Sâm non

Tên khoa học: Schefflera heptaphylla (L.) Frodin

Họ: Ngũ gia (Araliaceae).

Bộ phận dùng: Vỏ thân

Công năng, nhà trị: Khu phong, trừ thấp, bạo phổi gân cốt. Chữa trị đau lưng, đau xương vì hàn thấp.

Liều lượng, biện pháp dùng: Ngày cần sử dụng 10 - 20g, dung nhan uống.

*

 

51. NHÂN TRẦN

Tên khác: Chè cát, chè nội, tuyến đường hương

Tên khoa học: Adenosma caeruleum R. Br.

Họ: Hoa mõm chó (Scrophulariaceae)

Bộ phận dùng: Bộ phận cùng bề mặt đất

Công năng, nhà trị: Thanh nhiệt, lợi thấp, thoái hoàng. Trị viêm gan, viêm gan virus, viêm túi mật, kim cương da, sốt nóng, vệ sinh không thông, thanh nữ sau đẻ kém ăn.

Liều lượng, phương pháp dùng: Ngày dùng 10 - 15g, nhan sắc uống.

*

 

52. NHÓT

Tên khác: Cây lót, hồi đồi tử

Tên khoa học: Elaeagnus latifolia L.

Họ: Nhót Eleaegnceae.

Bộ phận dùng: Lá, quả, rễ

Công năng, chủ trị: Chỉ khát, bình suyễn, chỉ tả. Trị hen suyễn, lỵ trực khuẩn và tiêu chảy.

Liều lượng, cách dùng: Lá tươi 20 - 30g hoặc lá khô 6 - 12g, thái nhỏ tuổi sao vàng, dung nhan với 400ml nước còn 100ml chia gấp đôi uống trong ngày. Rễ nấu ăn nước tắm nhọt nhọt.

*

 

53. CÂY ỔI

Tên khác: Ủi, phan thạch lựu.

Tên khoa học: Psidium guajava L.

Họ: Sim Myrtaceae.

Bộ phận dùng: Lá, quả

Công năng, nhà trị: Sáp trường, chỉ tả. Chữa tiêu chảy.

Liều lượng, giải pháp dùng: Dùng trái xanh nhai, nuốt nước nhả bã, ngày sử dụng 15 - 20g búp non xuất xắc lá non, dung nhan uống.

*

 

54. PHÈN ĐEN

Tên khác: Nỗ, tạo thành phan diệp.

Tên khoa học: Phyllanthus reticulatus Poir.

Họ: Thầu dầu - Euphorbiaceae

Bộ phận dùng: Lá, vỏ thân cây

Công năng, chủ trị: Sáp trường, chỉ tả. Trị tiêu chảy.

Liều lượng, giải pháp dùng: Ngày sử dụng 15 - 20g búp non xuất xắc lá non, dung nhan uống.

*

 

55. QUÝT

Tên khác: Quýt xiêm, quất thực

Tên khoa học: Citrus reticulata Blanco

Họ: Cam (Rutaceae)

Bộ phận dùng: Lá, vỏ, quả, hạt

Công năng, nhà trị: Trần suy bì có chức năng hành khí, táo thấp, hóa đờm. Chữa ăn uống không tiêu, nhức bụng, nôn mửa, ho tức ngực, những đờm. Thanh phân bì (vỏ quả còn xanh) có tác dụng sơ can, phá khí, tán kết, tiêu đờm. Chữa trị ngực sườn nhức tức. Phân tử quýt (quất hạch) có tính năng hành khí, tán kết, chỉ thống. Chữa trị sa ruột, bìu sưng đau, nhức lưng, viêm con đường vú. Lá quýt (quất diệp) có chức năng sơ can, hành khí, hóa đờm. Chữa trị ngực nhức tức, ho, sưng vú.

Liều lượng, bí quyết dùng: Trần so bì ngày dùng 4 - 12g, dạng sắc đẹp hoặc tán; Thanh so bì ngày dùng 3 - 9g. Hạt quýt ngày dùng: 3 - 9g; lá quýt ngày dùng 10 - đôi mươi lá, dung nhan uống.

*

 

56. Rau xanh MÁ

Tên khác: Liên tiền thảo

Tên khoa học: Centella asiatica (L.) Urban

Họ: Hoa tán (Apiaceae)

Bộ phận dùng: Cả cây

Công năng, nhà trị: Thanh sức nóng trừ thấp, giải độc, tiêu viêm. Chữa sốt, mụn nhọt, tiến thưởng da, thổ huyết, bị ra máu cam, hãng apple bón, ho, vệ sinh rắt buốt.

Liều lượng, phương pháp dùng: Ngày dùng: 30 - 40g (tươi), vò nát, cầm cố lấy nước hoặc dạng khô sắc uống. Hoàn toàn có thể dùng phối phù hợp với cỏ lọ nồi có công dụng cầm máu.

*

 

57. RÂU MÈO

Tên khác: Cây Bông bạc

Tên khoa học: Orthosiphon spiralis (Lour.) Merr.

Họ: Hoa môi - Lamiaceae.

Bộ phận dùng: Phần xung quanh đất.

Công năng, chủ trị: Thanh lợi thấp nhiệt, lợi tiểu. Chữa viêm thận, viêm bàng quang, sỏi thận, viêm gan.

Liều lượng, biện pháp dùng: Ngày sử dụng 5 - 6g, dạng thuốc sắc.

*

 

58. Rau SAM

Tên khác: Mã xỉ hiện.

Tên khoa học: Portulaca oleracea L.

Họ: Rau sam (Portulacaceae).

Bộ phận dùng: Phần trên mặt đất

Công năng, công ty trị: Thanh sức nóng giải độc, chỉ lỵ. Chữa mụn nhọt, nước ăn chân, kiết lỵ, tiểu buốt, tiểu ra máu.

Liều lượng, giải pháp dùng: Ngày dùng: 9 - 12g, dạng sắc. Dùng kế bên 30 - 60g tươi, giã đắp vào nơi bị bệnh.

*

 

59. SẢ

Tên khoa học: Cymbopogon spp.

Họ: Lúa (Poaceae).

Bộ phận dùng: Thân rễ cùng lá

Công năng, nhà trị: Phát hãn, lợi tiểu, hạ khí, tiêu đờm. Chữa trị cảm sốt, nhức bụng, đầy hơi, trướng bụng, mửa mửa, ho nhiều đờm.

Liều lượng, phương pháp dùng: Ngày dùng: 6 - 9g (rễ), dạng hãm, sắc.

*

 

60. SÀI ĐẤT

Tên khác: Cúc nháp, ngổ núi, tân sa

Tên khoa học: Wedelia chinensis (Osbeck) Merr.

Họ: Cúc (Asteraceae).

Bộ phận dùng: Bộ phận trên mặt đất

Công năng, nhà trị: Thanh nhiệt độ giải độc, tiêu viêm. Trị viêm tấy, nhọt nhọt, lây nhiễm trùng, chốc đầu, lở ngứa, dị ứng.

Liều lượng, giải pháp dùng: Ngày dùng 50 -100g (tươi), giã nát, hòa thêm nước gạn uống, buồn chán đắp vào vị trí sưng tấy. Sử dụng dạng khô: 20 - 40g, sắc với 400ml nước đun sôi còn 100ml, uống làm 2-3 lần trong ngày. Trẻ nhỏ tùy tuổi, uống 1/3 - một nửa liều fan lớn.

*

 

61. SẮN DÂY

Tên khác: Cát căn

Tên khoa học: Pueraria montana (Lour.) Merr. Var. chinensis (Ohwi) Maesen

Họ: Đậu (Fabaceae)

Bộ phận dùng: Rễ củ. Cạo vỏ phơi thô hoặc sấy khô.

Công năng, nhà trị: Giải cơ, thoái nhiệt, sinh tân, chỉ khát, thấu chẩn, chỉ tả. Chữa cảm sốt phong nhiệt, cổ gáy cứng đau, sởi, thủy đậu, ban chẩn mọc không đều, kiết lỵ kèm theo sốt, khát nước.

Liều lượng, bí quyết dùng: Ngày 9 - 15g, dạng sắc.

*

 

62. SIM

Tên khác: Hồng sim, Đào kim nương.

Tên khoa học: Rhodomyrtus tomentosa (Ait.) Hassk.

Họ: Sim (Myrtaceae)

Bộ phận dùng: Búp non, lá, nụ hoa, trái chín.

Công năng, công ty trị: Chỉ huyết, lợi thấp, chỉ tả, giải độc. Trị đau bụng, tiêu chảy, lỵ trực khuẩn.

Liều lượng, phương pháp dùng: Ngày dùng 8 - 16g, thái nhỏ, sắc đẹp với 200ml nước còn 50ml, chia 2 lần uống vào ngày. Dùng kế bên sắc lá, rửa dấu thương.

 

*

63. THIÊN MÔN ĐÔNG

Tên khác: Thiên môn, Thiên đông, Tóc tiên leo.

Tên khoa học: Asparagus cochinchinensis (Lour.) Merr.

Họ: Thiên môn đông (Asparagaceae).

Bộ phận dùng: Rễ củ. Đồ chín, bỏ vỏ, rút lõi, phơi khô hoặc sấy khô.

Công năng, chủ trị: Tư âm, sinh tân, nhuận táo, thanh phế, hóa đàm. Chữa ho, sốt do phế nhiệt, tân dịch hao tổn, táo bị cắn dở bón.

Liều lượng, biện pháp dùng: Ngày dùng 6 - 12g, nhan sắc uống.

*

 

64. TÍA TÔ

Tên khoa học: Perilla frutescens (L.) Britt.

Họ: Bạc hà (Lamiaceae).

Bộ phận dùng: Lá, hạt chín, cành phơi khô, hoặc sấy khô.

Công năng, chủ trị: Hành khí, khoan trung, chỉ thống, an thai. Chữa trị khí uất vùng ngực, ngực sườn đày tức, thượng vị đau, ợ hơi, nôn mửa. Lá với cành tía tô chữa trị động thai. Hạt tía tô (tô tử) bớt ho trừ đàm.

Liều lượng, giải pháp dùng: Ngày cần sử dụng 5 - 9g, sắc đẹp uống.

*

 

65. TRẮC BÁCH DIỆP

Tên khác: Trắc bá, bá tử, teo tổng péc (Thái)

Tên khoa học: Platycladus oreintalis (L.) Franco

Họ: Hoàng lũ (Cupressaceae)

Bộ phận dùng: Lá, nhân hạt (bá tử nhân)

Công năng, chủ trị: Lá sao cháy có chức năng lương huyết, cầm cố máu, trừ phải chăng nhiệt. Trị ho ra máu, đại tiểu tiện ra máu, ra máu cam, rong kinh, rong huyết. Phân tử trắc bách diệp (Bá tử nhân) có tác dụng bổ tâm, định thần, chỉ hãn, nhuận táo, thông tiện. Trị hồi hộp, mất ngủ, tốt quên, fan yếu âm hư.

Liều lượng, cách dùng: Ngày dùng 6 - 12g (lá), Bá tử nhân thời cơ dùng 4 - 12g. Trắc bá sao cháy ngày dùng 10 - 20g, dung nhan uống.

*

 

66. TRINH NỮ HOÀNG CUNG

Tên khác: Tỏi lơi lá rộng.

Tên khoa học: Crinum latifolium L.

Họ: Thuỷ tiên (Amaryllidaceae).

Bộ phận dùng: 

Công năng, nhà trị: Tiêu ung, bài nùng. Cung ứng chữa ung thư vú, ung thư cổ tử cung, ung thư con đường tiền liệt.

Liều lượng, bí quyết dùng: Ngày sử dụng 3 - 5g, sao vàng, dung nhan uống.

*

 

67. XẠ CAN

Tên khác: Rẻ quạt, lưỡi đòng

Tên khoa học: Belamcanda chinensis (L.) DC.

Họ: La dơn (Iridaceae)

Bộ phận dùng: Thân rễ, lá

Công năng, nhà trị: Thanh nhiệt độ giải độc, hóa đàm bình suyễn. Chữa viêm họng, viêm amydal có mủ, ho các đờm, khản tiếng, viêm tắc đường vú, tắc tia sữa.

Liều lượng, cách dùng: Ngày sử dụng 3 - 6g (dạng khô), dung nhan uống; 10 - 20g (thân rễ tươi) tươi rửa sạch, nhúng qua nước sôi, xay nhuyễn cho vài hạt muối, cầm lấy nước ngậm cùng nuốt dần, bã hơ lạnh đắp vào cổ.

*

 

68. XÍCH ĐỒNG NAM

Tên khác: Mò hoa đỏ, lẹo cái

Tên khoa học: Clerodendrum japonicum (Thunb.) Sweet

Họ: Cỏ roi ngựa - Verbenaceae.

Bộ phận dùng: Toàn thân phơi hoặc sấy khô, có thể dùng tươi.

Công năng, chủ trị: Hành khí, hoạt huyết, tiêu viêm, chỉ thống. Chữa khí hư, viêm cổ tử cung, khiếp nguyệt không đều, đá quý da, mụn lở, khớp xương nhức nhức, đau lưng.

Liều lượng, biện pháp dùng: Ngày sử dụng 15 - 20g, dung nhan hoặc thổi nấu cao uống. Lá tươi giã đắp hoặc ép đem nước rửa vết thương, bỏng, nhọt lở.

*

 

69. XUYÊN TÂM LIÊN

Tên khác: Công cộng, lãm hạch liên, khổ đảm thảo

Tên khoa học: Andrographis paniculata (Burm.f.) Nees

Họ: Ô rô (Acanthaceae)

Bộ phận dùng: Bộ phận trên mặt đất

Công năng, công ty trị: Thanh nhiệt giải độc, tiêu viêm, chỉ thống. Chữa lỵ cấp cho tính, viêm dạ dày, cảm mạo, phân phát sốt, viêm họng, viêm Amydal, viêm gan virus, mụn nhọt.

Liều lượng, giải pháp dùng: Ngày sử dụng 4 - 16g, dạng sắc, tán.

*

 

70. Ý DĨ

Tên khác: Bo bo, phân tử cườm, cườm gạo

Tên khoa học: Coix lacr